Cerita Jurnal Abal-abal

Oleh: Dr. Bambang Sumintono
Dosen Institute of Educational Leadership, Universiti Malaya, Kuala Lumpur, Malaysia.

Menarik biasanya kalau menceritakan dunia jurnal abal-abal alias jurnal bodong. Walaupun sudah banyak info beredar dan peringatan diberitahu bahkan ‘ancaman’ diberikan, ternyata ‘pasar’ jurnal abal-abal tidak surut, malah makin semarak. Banyak yang ‘lega‘ saat tahu beall’s list menghilang, sehingga dianggapnya bisa bebas hambatan, namun kecele, ada website lain yang juga melaporkan hal yang sama. Artikel ini menjelaskan tentang website pengganti beall’s list,  isu masuknya jurnal abal-abal yang sukses menembus Scopus, maupun diversifikasi bisnis abal-abal yang juga ternyata peminatnya tidak kesepian. Untuk memudahkan cerita, yang biasa disebut jurnal abal-abal adalah jurnal dengan proses review artikelnya yang asal saja dan meminta bayaran untuk publikasi artikelnya.

Dunia akademis pada akhir Januari 2017 dihebohkan dengan menghilangnya berbagai posting di website beall’s list di https://scholarlyoa.com/  yang biasa digunakan sebagai rujukan identitas jurnal abal-abal (predatory). Mulai dari daftar jurnal abal-abal, penerbit jurnal bodong, sampai kepada artikel biasa yang menceritakan seluk-beluk per-abal-abal-an pun hilang semuanya. Berbagai cerita berseliweran sampai menanyakan kondisi kesehatan Jeffrey Beall sendiri (sudah seperti urband legend). Bisa disimpulkan bahwa penyedia dan penggemar setia abal-abal selain menyukai kepalsuan juga tidak suka hal itu diungkit secara transparan, sehingga melakukan sesuatu yang membuat Mr Beall memutuskan untuk menghapus semua yang ada di website-nya.

Apa yang telah dilakukan Dr. Beall sebenarnya membuka mata tentang betapa empuknya dunia jurnal abal-abal. Satu koran Australia menyebutkan perputaran duit di dunia jurnal abal-abal mencapai $100 juta per tahun. Keuntungan yang didapat dengan modal website jurnal abal-abal ini, kemungkinan bisa melebihi bisnis dunia hitam, khususnya bila si jurnal sudah nemplok di list yang sangat bereputasi (tidak lain masa panen raya bagi pengelola jurnal). Untungnya dunia selalu tidak kekurangan stok orang baik, hilang satu maka tumbuh yang lain.

Daftar jurnal abal-abal dari Beall, digunakan oleh website lain dan diupdate terus. Salah satunya adalah di https://predatoryjournals.com/, dimana website ini tidak mengulangi ‘kesalahan’ yang dilakukan oleh Jeffrey Beall yang menampilkan sang pustakawan dengan senyum menawan, lengkap dengan profesi dan alamat kerjanya. Website  https://predatoryjournals.com/ bersifat anonim dan tidak diketahui server-nya dimana (juga mirror-site-nya ada berapa). Sehingga aman lah bila ada yang berniat untuk sekedar melakukan intimidasi karena bisnis gampangannya bakalan amburadul.

Yang bagus dari website https://predatoryjournals.com/ berisi daftar jurnal abal-abal ini adalah navigasi untuk mengetahui apa saja jurnal yang sudah dibajak (hijacked journals), daftar jurnal dan penerbit jurnal bodong, sampai kepada metrik ukuran yang kelihatan ngilmiah tapi menipu. Semua ditampilkan berurutan berdasar abjad.

Yang dimaksud jurnal dibajak biasanya adalah jurnal internasional yang bereputasi bagus (masuk dalam list Scopus atau Web of Science), namun biasa masih terbit secara tradisional (cetak), dan belum punya edisi online. Maka si pembajak dengan ‘baik hati’ menyediakan website untuk menampung orang yang mau publish artikel ilmiah di jurnal mentereng tersebut, tentu dengan bayar duit (padahal jurnal aslinya selalunya tidak pernah minta bayaran alias gratis). Sehingga aneh saat diverifikasi ternyata yang terbit online berbeda jauh dengan terbit cetak, kadang si penipu kreatif seperti disiplin ilmunya mengalami obesitas, menampung apapun yang dikirim oleh akademisi atau peneliti yang sudah ngebet pengen punya publikasi nginternasional.

Sedangkan misleading and fake metrics adalah upaya merayu lainnya dari jurnal abal-abal dan penerbitnya untuk menunjukkan produknya punya reputasi yang “hebat”. Yang paling banyak ditiru adalah perkataan ‘impact factor‘, aslinya ini adalah hak cipta dari Web of Science yang dimiliki oleh perusahaan Thompson-Reuters, yang menghitung reputasi jurnal berdasar jumlah sitasi artikel dalam kurun waktu tertentu. Maka si abal-abal pun tidak segan untuk menggunakan istilah ‘impact factor’ tadi di dalamnya, dengan berbagai variasi kata yang terlihat sah namun aslinya bodong.

Hal berikutnya yang menjadi heboh adalah suksesnya jurnal abal-abal menembus indeks  jurnal yang prestisius seperti Scopus. Hal ini dianggap mengherankan, karena anggapan yang umum, kalau masuk Scopus pasti berkualitas hebat. Sebenarnya bila kita tahu sedikit tentang bagaimana suatu jurnal masuk ke Scopus, maka tidak akan terlalu heran. Jurnal apapun pada dasarnya bisa mendaftarkan diri untuk bisa diindex Scopus, dalam disiplin ilmu apapun dan dalam bahasa apapun. Syarat yang diminta Scopus pun sebetulnya hal yang standar saja, seperti terbit tiga tahun berturut-turut secara teratur (tentu disertai bukti hardcopy atau website dan softcopy bila online), adanya nomor registrasi penerbitan berkala (ISSN misalnya), adanya sitasi dari jurnal lain (yang menunjukkan artikel di jurnal jadi rujukan ke riset lainnya) dll. Tinggal diajukan dan dipenuhi syaratnya, nanti oleh perusahaan induknya (Elsevier) akan dievaluasi. Dan bila sukses maka dimasukkan dalam index Scopus tersebut.

Bila dilihat syaratnya memang tidak terlalu ketat, dan mungkin harusnya kita melihat Scopus bukan sebagai ‘hantu’ yang menakutkan, namun sebagai basis data (data base) ilmiah yang cakupannya memang luas (sejauh ini Scopus sudah mengindex lebih dari 33 ribu jurnal dan konferensi). Karena besarnya jumlah jurnal per disiplin ilmu, maka Scopus pun melalui Scimago (product line dari Elsevier, yang merupakan pemilik Scopus) misalnya, membagi ‘kualitas’ jurnal dalam empat lapisan (Tier 1 sampai Tier 4, atau Q1-Q4). Yang Tier 1 adalah jurnal top dalam bidang disiplin ilmunya. Nah biasanya jurnal abal-abal yang sukses menembus Scopus ngumpulnya di Tier 4 (Q4), dan ada beberapa yang lolos ke Q3 juga.

Dari daftar yang dikeluarkan oleh Scopus tahun 2015 akhir itu, total ada 80 jurnal yang ditendang keluar (delisted), indikasi bahwa jurnal tersebut memang jurnal abal-abal. Hal yang tidak aneh sebetulnya bila kita memahami seperti apa beda jurnal kualitas bagus dan kualitas bodong; bahkan beberapa jurnal ini sudah dilaporkan di website beall list sebelumnya, namun Scopus baru bereaksi belakangan.

Misalnya dari daftar yang dikeluarkan Scopus di atas, ada yang bernama Asian Social Science. Jurnal ini memang pernah terdaftar di Scopus yang mulai diindex pada tahun 2011. Setelah diindeks, jurnal ini semakin lama semakin ‘laris’. Jumlah publikasi artikelnya meningkat secara drastis (tahun 2013: 488 artikel; 2014: 699 artikel; tahun 2015: 760 artikel).

Tentu menjadi pertanyaan kenapa bisa begitu? Yah harus diakui banyak universitas di dunia menginginkan dosen dan mahasiswa untuk publish dalam jurnal bereputasi yang di-index Scopus. Bagi dosen itu menunjukkan prestasi dan bisa naik pangkat; bagi mahasiswa artinya memenuhi syarat untuk lulus (beberapa universitas dunia tidak akan meluluskan mahasiswa walaupun tesis dan sidangnya sudah beres, bila belum juga punya publikasi di jurnal). Tentu oleh  penerbit jurnal abal-abal ini kesempatan emas untuk ‘panen raya’, sehingga peningkatan volume artikel tidak masalah bagi mereka, karena ini artinya keuntungan yang luar biasa. Bayangkan 1 artikel harus bayar US$ 400, dalam tahun 2015 saja, dengan menerbitkan 760 artikel, maka dia mengantongi keuntungan kotor sekitar US$ 304 ribu (setara Rp 3,952 milyar). Silahkan anda bandingkan dengan resiko bisnis judi buntut atau narkoba sekalipun, mana yang paling beresiko? dan secara enteng dapat untung Rp 330 juta per bulan dengan goyang kaki hanya bermodalkan website. Penerbit ini tidak hanya punya satu jurnal saja yang nonggol di Scopus. Sebagai bandingan jurnal internasional bereputasi, bila setahun terbit empat kali (empat nomor), dan sekali terbit maksimal memuat 15 artikel, maka totalnya dia hanya menerbitkan 60 artikel saja, itupun tidak ada satu artikel yang harus bayar. Ini juga berarti bila anda mengelola jurnal, masa kalah sama jurnal abal-abal yang bisa nembus Scopus.

Konferensi Abal-abal

Salah satu diversifikasi usaha dari jurnal abal-abal adalah konferensi abal-abal. Kadang malah satu paket, ikut konferensi maka nanti artikel juga dimuat di jurnal scopus (yang abal-abal). Jangan bayangkan bisnis ‘ngilmiah’ tipu-tipu akan rugi, biaya registrasi yang hanya US$300 sampai US$500, bila yang hadir ada 500 orang saja sudah dapat omset US$ 15-25 rebu sekali tepuk.

Ada beberapa teman yang bercerita tentang suasana konferensi abal-abal ini, ternyata diselenggarakan di sekelas hotel melati di satu negara Asean di utaranya Indonesia; pengaturan dan pengelolaan konferensi pun amburadul, dalam sesi paralel kadang diselenggarakan di ruang sempit dan peserta hanya yang presentasi. Tapi seperti biasa, saat pulang ke tanah air, cerita yang dibagi adalah ikut konferensi ngilmiah nginternasional di satu negara yang eksotis, lengkap dengan update ilmu pengetahuan terbaru yang didapatkan dan pamer foto (juga update status) di media sosial dengan latar belakang landmark negara eksotis tadi.

Akhir cerita, semua tergantung kembali ke anda, apakah memang mau ditipu mentah-mentah punya publikasi “hebat” di jurnal internasional atau ikut konferensi ilmiah, yang kadang sumber duitnya dari orang lain (baca: kantor), tapi ternyata isinya bodong. Kabar buruknya beberapa universitas sekarang secara ketat melihat riwayat publikasi jurnal abal-abal seseorang sebelum mereka memutuskan merekrut dosen/peneliti, penguji tesis, profesor tamu atau penerima beasiswa; jadi memang potensi akan kehilangan kesempatan yang lebih besar lagi nantinya bila keranjingan jurnal bodong.[]

Sumber: deceng2.wordpress.com

You may also like...

kıl çadır kıl çadır kıl çadır şark köşesi şark odası wso shell indoxploit shell Hacklink Hacklink satın al
hack forum forum hack warez forum k2 shell recovery shell sadrazam shell wso shell danger shell webroot shell hacklink satışı hacklink su kaçağı bulma su kaçagı bulma su kaçağı tespiti su kaçagı tespiti petek temizleme su tesisatçısı PETEK TEMİZLİĞİ Su Kaçağı Tespiti Su Kaçağı Bulma Tuvalet Tıkanıklığı Açma beyaz eşya hizmeti beyaz eşya servis beyaz esya servisi yetkili servis beyaz eşya servisi beyaz eşya hizmeti Sefaköy Bosch Servisi Sefaköy Arçelik Servisi Sefaköy beko Servisi Sefaköy vestel Servisi Kadıköy Bosch Servisi Kadıköy Arçelik Servisi kadıköy beko Servisi Esenyurt Bosch Servisi Esenyurt Arçelik Servisi Esenyurt beko Servisi Esenyurt vestel Servisi Sultangazi Bosch Servisi Sultangazi Arçelik Servisi Sultangazit beko Servisi Sultangazi vestel Servisi üsküdar Bosch Servisi üsküdar Arçelik Servisi üsküdar beko Servisi üsküdar vestel Servisi Pendik Bosch Servisi Pendik Arçelik Servisi Pendik beko Servisi Pendik vestel Servisi Küçükçekmece Bosch Servisi Küçükçekmece Arçelik Servisi Küçükçekmece beko Servisi Küçükçekmece vestel Servisi Bağcılar Bosch Servisi Bağcılar Arçelik Servisi Bağcılar beko Servisi Bağcılar vestel Servisi cami halısı cami halı cami süpürgeleri cami halıları Göbekli Cami Halısı Saflı Cami Halısı Seccadeli Cami Halısı Yün Cami Halısı Polipropilen Cami Halısı Duvardan Duvara Cami Halısı cami halısı cami halısı Cami Halıları Cami Halı modelleri Saflı Cami Halısı Göbekli Cami Halısı SECCADELİ CAMİ HALISI Cami Halısı Desenleri Cami Halı Fiyatları Yün cami halısı cami halısı cami halısı Cami Halıları Cami Halı modelleri Saflı Cami Halısı Göbekli Cami Halısı SECCADELİ CAMİ HALISI Cami Halısı Desenleri Cami Halı Fiyatları Yün cami halısı Cami Süpürgesi Cami Süpürgesi Kullanımı Cami Süpürgesi Firmaları Cami Süpürgesi Fiyatları Cami Süpürgeleri Cami Süpürgesi Malzemeleri Cami Sürpürgesi Teknik Servis Sebo Cami Süpürgesi Hamra Cami Süpürgesi Kartek Cami Süpürgesi Sarfran Cami Süpürgesi Sebo Cami Süpürgeleri cami süpürgesi cami süpürgeleri sebo cami süpürgesi hamra cami süpürgesi hamra cami süpürge hamra cami süpürgeleri wso shell indoxploit shell Hacklink Hacklink satın al k2 shell r57 shell mini shell c99 shell recovery shell sadrazam shell wso shell log silme shell mass config cekme shell config fucker shell vhosts fucker shell web güvenlik Sitenizdeki zararlı kodlari bulma Web sitenizde sql injection engelleme Sunucuda cgi perl engelleme Linux ücretsiz VPN bağlanma Localroot exploit nasıl kullanılır? Backconnect bypass yöntemleri cisco cisco nedir eigrp nedir/a> kiralık bahis siteleri kiralık bahis sitesi kiralık bahis kiralik bahis sitesi kiralik bahis sitelerimirror zone zone mirror
kıl çadır kıl çadır kıl çadır şark köşesi şark odası wso shell indoxploit shell Hacklink Hacklink satın al
instagram takipci hilesi instagram hilesi instagram unfollow instagram hileleri instagram beğeni instagram yorum hilesi takipci kasma instagram instagram takipci satın al instagram instagramciyiz instagram takipci instagramcilar instagram takipci fiyatlari instagram takipci paketleri ucuz instagram takipci gerçek instagram takipci
SU KAÇAĞI TESPİTİ Pimaş açma Tıkanıklık Açma Kombi Bakım Petek Temizleme KÖTÜ KOKU GİDERME fatih su kaçağı bulma fatih su kaçağı tespiti kadıköy su kaçağı tespiti kadıköy su kaçağı bulma kadıköy tıkanıklık açma beykoz su kaçağı tespiti beykoz su kaçağı bulma beykoz tıkanıklık açma Sultanbeyli su kaçağı tespiti Sultanbeyli su kaçağı bulma Sultanbeyli tıkanıklık açma gebze su kaçağı tespiti gebze su kaçağı bulma gebze tıkanıklık açma Ataşehir su kaçağı tespiti Ataşehir su kaçağı bulma Ataşehir tıkanıklık açma eyüp su kaçağı bulma eyüp su kaçağı tespiti Beyoğlu Su Kaçağı Tespiti Beyoğlu Su Kaçağı bulma Güngören su kaçağı bulma Güngören su kaçağı tespiti esenler su kaçağı bulma esenler su kaçağı tespiti kağıthane su kaçağı tespiti kağıthane su kaçağı bulma beylikdüzü su kaçağı bulma beylikdüzü su kaçağı tespiti küçükçekmece su kaçağı bulma küçükçekmece su kaçağı tespiti Gaziosmanpaşa su kaçağı tespiti Gaziosmanpaşa su kaçağı bulma BANYO GİDER TIKANIKLIĞI AÇMA BORU TIKANIKLIĞI AÇMA Tıkalı Gider Açma Logar Açma KANALİZASYON TIKANIKLIĞI PİMAŞ AÇMA Lavabo Tıkanıklığı Açma Su Kaçağı Tespiti KAMERA İLE SU KAÇAĞI BULMA Tuvalet Tıkanıklığı Açma Petek Temizleme PETEKLERİN HAVASI NASIL ALINIR SU KAÇAĞI BULMA su kaçağı bulma servisi ataşehir su kaçağı tespiti ataşehir su tesisat ustası beylikdüzü tesisat servisi kaçak su tespiti
Evden eve nakliyat İstanbul Nakliyat İstanbul Evden Eve Nakliyat İstanbul Nakliye Firmaları Beylikdüzü nakliyat Beylikdüzü evden eve nakliyat Acıbadem nakliyat Acıbadem evden eve nakliyat Kayışdağı nakliyat Kayışdağı evden eve nakliyat Bakırköy Nakliyat Bakırköy Evden Eve Nakliyat içerenköy Nakliyat Evden Evden Eve Nakliyat Esenyurt evden eve nakliyat esenyurt nakliyat pendik evden eve nakliyat pendik nakliyat tuzla evden eve nakliyat tuzla nakliyat kartal evden eve nakliyat kartal nakliyat kadıköy evden eve nakliyat kadıköy nakliyat maltepe evden eve nakliyat maltepe nakliyat ümraniye nakliyat ümraniye evden eve nakliyat üsküdar evden eve nakliyat beykoz nakliyat beykoz evden eve nakliyat kavacık evden eve nakliyat kavacık nakliyat sultanbeyli nakliyat sultanbeyli evden eve nakliyat sancaktepe evden eve nakliyat sancaktepe nakliyat sarıyer evden eve nakliyat sarıyer nakliyat> şişli evden eve nakliyat şişli nakliyat beşiktaş evden eve nakliyat beşiktaş nakliyat küçükyalı evden eve nakliyat küçükyalı nakliyat kozyatağı evden eve nakliyat kozyatağı nakliyat bostancı evden eve nakliyat bostancı nakliyat levent nakliyat levent evden eve nakliyat sancaktepe nakliyat sancaktepe evden eve nakliyat tuzla nakliyat tuzla evden eve nakliyat evden eve nakliyat ofis taşıma ev eşyası depolama mecidiyeköy nakliyat mecidiyeköy evden eve nakliyat şehirler arası nakliyat istanbul nakliyat firmaları İstanbul nakliyat evden eve nakliyat şirketi küçükyalı nakliyat küçükyalı evden eve nakliyat Bahçeşehir nakliyat Bahçeşehir evden eve nakliyat çekmeköy nakliyat çekmeköy evden eve nakliyat Ataşehir nakliyat Ataşehir evden eve nakliyat
evden eve nakliyat Evden Eve Nakliyat evden eve nakliyat istanbul istanbul evden eve nakliyat İstanbul Nakliyat Firmaları Eşya Depolama Kurumsal Taşımacılık İstanbul Nakliyat Hizmetleri Şehiriçi Nakliyat Asansörlü Nakliyat Şehirler Arası Nakliyat Fabrika Taşımacılığı Eşya Ambalajlama Fuar Taşımacılığı Ofis Taşımacılığı Parça Eşya Taşımacılığı Sarıyer Evden Eve Nakliyat Sarıyer Nakliyat Göztepe Evden Eve Nakliyat Göztepe Nakliyat Başakşehir Evden Eve Nakliyat Başakşehir Nakliyat Kartal Evden Eve Nakliyat Kartal Nakliyat Bahçeşehir Evden Eve Nakliyat Bahçeşehir Nakliyat Maltepe Evden Eve Nakliyat Maltepe Nakliyat Şişli Evden Eve Nakliyat Şişli Nakliyat Tuzla Evden Eve Nakliyat Tuzla Nakliyat Bakırköy Evden Eve Nakliyat Bakırköy Nakliyat Çekmeköy Evden Eve Nakliyat Çekmeköy Nakliyat Beşiktaş Evden Eve Nakliyat Beşiktaş Nakliyat Sancaktepe Evden Eve Nakliyat Sancaktepe Nakliyat Kağıthane Evden Eve Nakliyat Kağıthane Nakliyat İçerenköy Evden Eve Nakliyat İçerenköy Nakliyat Ataşehir Evden Eve Nakliyat Ataşehir Nakliyat Göktürk Evden Eve Nakliyat Göktürk Nakliyat Beykoz Evden Eve Nakliyat Beykoz Nakliyat Florya Evden Eve Nakliyat Florya Nakliyat Üsküdar Evden Eve Nakliyat Üsküdar Nakliyat Yeşilköy Evden Eve Nakliyat Yeşilköy Nakliyat Ümraniye Evden Eve Nakliyat Ümraniye Nakliyat Kurtköy Evden Eve Nakliyat Kurtköy Nakliyat Kadıköy Evden Eve Nakliyat Kadıköy Nakliyat Pendik Evden Eve Nakliyat Pendik Nakliyat Kentsel Dönüşümün sisli kentsel donusum sisli dekorasyon istanbul kentsel dönüşüm istanbul dekorasyon kaya insaat istanbul evden eve nakliyat istanbul evden eve Taşımacılık evden eve nakliyat
Arkadaş bul sohbet et insanlarla tanış
ucuz evden eve nakliyat Şehiriçi ucuz nakliyat Şehiriçi ucuz evden eve nakliyat ucuz nakliyat istanbul ucuz nakliyat ucuz nakliyat istanbul bakırköy nakliyat üsküdar ucuz nakliyat kadiköy nakliyat Bahçelievler nakliyat sefaköy nakliyat gaziosmanpaşa nakliyat küçükçekmece nakliyat anadolu yakası nakliyat avrupa yakası nakliyat Güngören nakliyat Evden Eve Nakliyat Parça Eşya Taşıma İSTANBUL Evden Eve Nakliyat evden eve taşıma Ofis Taşımacılığı Asansörlü Taşıma Şehiriçi Nakliyat Şehirler Arası Nakliyat gaziosmanpaşa evden eve nakliyat esenler nakliyat halkalı nakliyat eyüp nakliyat sefaköy evden eve nakliyat esenyurt nakliyat istanbul evden eve nakliyat evden eve taşımacılık evden eve nakliyat Şehirler Arası nakliyat Eşya depolama ofis taşımacılığı parça eşya taşımacılığı Şehiriçi nakliyat asansörlü taşıma
en iyi aksiyon oyunları - lordoyun.com en iyi macera oyunları - lordoyun.com en iyi strateji oyunları - lordoyun.com en iyi nişan oyunları - lordoyun.com çocuklar için öğretici oyunlar - lordoyun.com araba - yarış oyunları - lordoyun.com en iyi spor oyunları - lordoyun.com en iyi basketbol oyunları - lordoyun.com en iyi futbol oyunları - lordoyun.com en iyi yapboz puzzle oyunları - lordoyun.com en iyi online multiplayer çok oyunculu oyunlar - lordoyun.com en iyi dövüş - kavga oyunları - lordoyun.com en iyi beceri yetenek oyunları - lordoyun.com en iyi hayvan oyunları - lordoyun.com en iyi masa oyunları kart oyunları - lordoyun.com en yeni kız oyunları - lordoyun.com bebek oyunları barbie - lordoyun.com barbie hello kitty bebek kız oyunları - lordoyun.com en iyi şaka komik eğlence oyunları - lordoyun.com en sağlam defence savunma oyunları - lordoyun.com balon patlatma oyunları - lordoyun.com en iyi en yeni platform oyunları - lordoyun.com saklambaç nesne bulma oyunları - lordoyun.com instagram takipci instagram begeni unfollow aracı hilesi instagram yorum hilesi 2018 instagram hilesi instagram takipci satın al instagram hilesi satın al instagram giriş youtube mp3 indirme sitesi mobil youtube mp3 indirme youtube mp4 cevirici tubemate mp3 indirme mobil mp3 indirme mobil instagram video indir youtube videosu muzik indirme sitesi 2018 yeni pop şarkılar pop muzik indirme muzik indirme rap indir mobil zil sesi
kadıköy evden eve nakliyat ümraniye evden eve nakliyat ataşehir evden eve nakliyat çekmeköy evden eve nakliyat pendik evden eve nakliyat üsküdar evden eve nakliyat kağıthane evden eve nakliyat sarıyer evden eve nakliyat bakırköy evden eve nakliyat şişli evden eve nakliyat eşya depolama ofis taşıma bahçeşehir evden eve nakliyat kağıthane evden eve nakliyat maltepe evden eve nakliyat tuzla evden eve nakliyat pendik evden eve nakliyat kartal evden eve nakliyat kadıköy evden eve nakliyat üsküdar evden eve nakliyat ümraniye evden eve nakliyat beykoz evden eve nakliyat göktürk evden eve nakliyat parça eşya taşıma ataşehir evden eve nakliyat sarıyer evden eve nakliyat şişli evden eve nakliyat evden eve taşıma evden eve nakliye nakliye firmaları istanbul nakliye istanbul nakliyat Ofis taşıma Eşya depolama istanbul evden eve nakliyat Evden eve nakliyat
evden eve nakliyat Villa Eşyası Taşıma Villa Eşyası Taşımacılık Ofisten Ofise Nakliyat villa taşıma istanbul Ofis Taşımacılık Ofis Taşımacılık Anadolu Yakası Ofis Taşıma Ofis Taşımacılığı Asansörlü Ofis Taşıma Evden Eve Taşımacılık Eşya Ambalaj Ve Paketleme Evden eve nakliyat Evden eve Taşımacılık istanbul evden eve nakliyat istanbul evden eve nakliye istanbul ev nakliye Kasko Sigortalı Taşımacılık Ofis Taşıma Asansörlü Taşımacılık Kağışdağı Evden Eve Nakliyat Kavacık Evden Eve Nakliyat Küçükyalı Evden Eve Nakliyat Çekmeköy Evden Eve Nakliyat istanbul asansörlü evden eve nakliyat Kadıköy Evden Eve Nakliyat Yenidoğan Evden Eve Nakliyat Pendik Evden Eve Nakliyat Göztepe Evden Eve Nakliyat Samandıra Evden Eve Nakliyat Sancaktepe Evden Eve Nakliyat evden eve nakliyat istanbul evden eve nakliye istanbul nakliye Kasko Sigortalı Taşımacılık Parça Eşya Taşıma Ofis Taşıma Eşya Paketleme Evden Eve Taşımacılık Asansörlü Taşımacılık Taşımacılık Hizmetleri Villa Taşımacılığı Nakliye Ücretleri Taşıma Şirketleri İstanbul Nakliyeciler Nakliye Fiyatları Nakliye Şirketleri Nakliye Firmaları İstanbul Ev Taşıma Ev Taşıma Fiyatları
Evden Eve Nakliyat Profesyonel Evden Eve Taşımacılık istanbul Ankara Evden Eve Nakliyat Uluslararası Evden Eve Nakliyat Ofis Taşıma Ofis Taşımacılığı Şehirlerarası Evden Eve Nakliyat ofis taşıma ofis taşımacılığı antika eşya taşımacılığı